1. Đền Cửa Đặt dịp Tết – Hành trình tâm linh hút khách
1.1. Vị trí, đặc điểm nổi bật và giá trị văn hóa đền Cửa Đặt
Đền Cửa Đặt dịp Tết (hay Cửa Đạt) nằm trên vùng đất Mường Chiềng Vạn, xã Vạn Xuân cách trung tâm Thanh Hóa khoảng 60 km. Ngôi đền tọa lạc bên tả ngạn sông Chu, tại vị trí hợp lưu giữa sông Chu và sông Đặt, phía trước là dòng nước rộng mở, phía sau tựa núi rừng xanh mát, tạo nên không gian hài hòa giữa thiên nhiên và tín ngưỡng.
Khu di tích đền Cửa Đặt, nằm bên tả ngạn sông Chu giữa không gian núi rừng xanh mát. (Nguồn: Sưu tầm)
Đền là nơi thờ Bà Chúa Thượng Ngàn, vị thánh mẫu gắn liền với núi rừng trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, cùng Cầm Bá Thước – thủ lĩnh phong trào Cần Vương, người có nhiều đóng góp cho phong trào yêu nước tại miền Tây Thanh Hóa cuối thế kỷ XIX. Với những giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh tiêu biểu, đền Cửa Đặt đã được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh, trở thành điểm sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của người dân địa phương.
Không gian đền rộng rãi, thoáng đãng, kết hợp cùng cảnh sắc sông Chu hiền hòa và núi non trùng điệp khiến hành trình dâng hương đầu năm tại đây mang lại cảm giác trang nghiêm nhưng vẫn rất thư thái.
1.2. Vì sao đền Cửa Đặt dịp Tết thu hút du khách?
Vào dịp đầu năm, đền Cửa Đặt dịp Tết đón lượng lớn du khách từ khắp nơi về dâng hương, cầu bình an, tài lộc và sức khỏe cho gia đình. Không khí lễ hội diễn ra sôi động trong những ngày đầu xuân, đặc biệt từ mùng 1 đến rằm tháng Giêng, tạo nên nét sinh hoạt văn hóa truyền thống rõ nét của vùng Vạ Xuân.
Con đường sông núi miền Tây Thanh Hóa dẫn lối về đền Cửa Đặt mang lại cảm giác an yên đầu năm cho du khách. (Nguồn: Sưu tầm)
Điểm khiến nhiều du khách lựa chọn đền Cửa Đặt dịp Tết không chỉ nằm ở yếu tố tâm linh mà còn ở trải nghiệm du xuân gắn với thiên nhiên. Trên hành trình đến đền, du khách có dịp ngắm nhìn cảnh núi rừng, sông nước đặc trưng của miền Tây Thanh Hóa, mang lại cảm giác nhẹ nhàng và an yên đầu năm.
Sự kết hợp giữa giá trị lịch sử, tín ngưỡng thờ Mẫu và cảnh sắc thiên nhiên đã giúp đền Cửa Đặt dịp Tết trở thành một trong những điểm đến tâm linh nổi bật, được nhiều người lựa chọn trong hành trình du xuân và lễ bái mỗi khi Tết đến, xuân về.
2. Kinh nghiệm di chuyển đến đền Cửa Đặt dịp Tết
2.1. Hướng dẫn đi từ Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh lân cận
Từ Hà Nội, quãng đường đến đền Cửa Đặt dịp Tết khoảng 170 km, thời gian di chuyển trung bình từ 4 đến 5 giờ. Du khách có thể đi xe khách từ các bến Giáp Bát hoặc Nước Ngầm đến thành phố Thanh Hóa cũ, thời gian chạy khoảng 3–3,5 giờ, sau đó tiếp tục di chuyển về xã Vạn Xuân. Vào cao điểm Tết, nên đặt vé sớm trước từ 5 đến 7 ngày để đảm bảo có chỗ và tránh tăng giá.
Nếu di chuyển bằng ô tô riêng, lộ trình thuận tiện là theo cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ – Ninh Bình, sau đó đi Quốc lộ 1A đến Thanh Hóa rồi rẽ theo Quốc lộ 47 hoặc Quốc lộ 45 về Vạn Xuân. Hình thức này phù hợp với gia đình hoặc nhóm đông người, giúp chủ động thời gian nhưng nên xuất phát sớm để hạn chế ùn tắc.
Du khách từ TP.HCM thường lựa chọn bay đến sân bay Thọ Xuân (Thanh Hóa) với thời gian bay khoảng 2 giờ. Từ sân bay, quãng đường đến đền Cửa Đặt dịp Tết khoảng 45–50 km, di chuyển bằng taxi hoặc xe hợp đồng trong khoảng 1–1,5 giờ. Các tỉnh lân cận Thanh Hóa có thể linh hoạt đi xe máy hoặc ô tô cá nhân theo các tuyến quốc lộ kết nối.
2.2. Di chuyển nội tỉnh tại Thường Xuân, Thanh Hóa
Từ trung tâm thành phố Thanh Hóa cũ đến đền Cửa Đặt dịp Tết, du khách cần di chuyển thêm khoảng 60 km. Taxi, xe hợp đồng và xe máy là những phương tiện được sử dụng phổ biến, trong đó taxi và xe thuê riêng phù hợp với gia đình, còn xe máy thích hợp cho những ai muốn kết hợp du xuân và ngắm cảnh.
Đường vào đền đã được trải nhựa, khá dễ đi nhưng vào dịp Tết thường đông xe, nhất là khung giờ buổi sáng. Du khách nên tránh đi vào giờ cao điểm hoặc chủ động gửi xe sớm tại khu vực bãi đỗ gần đền. Phí gửi xe thường dao động từ 10.000 đến 30.000 đồng tùy loại phương tiện và được niêm yết rõ ràng trong những ngày lễ Tết.
3. Trải nghiệm không thể bỏ lỡ tại đền Cửa Đặt dịp Tết 2026
3.1. Các nghi thức tâm linh và lễ hội truyền thống đầu năm
Trải nghiệm nổi bật nhất khi đến đền Cửa Đặt dịp Tết là tham gia các nghi thức tâm linh quen thuộc như lễ cầu an, dâng hương và xin lộc đầu xuân. Từ mùng 1 Tết đến rằm tháng Giêng, dòng người về đền diễn ra đều đặn, tạo nên không khí lễ hội nhộn nhịp nhưng vẫn giữ được sự trang nghiêm vốn có của chốn thờ tự.
Nghi lễ dâng hương tại đền Cửa Đặt, nơi du khách gửi gắm ước nguyện bình an đầu năm. (Nguồn: Sưu tầm)
Nghi thức dâng hương tại đền thường được thực hiện với mong cầu một năm mới bình an, gia đạo thuận hòa và công việc hanh thông. Không gian đền nằm giữa thiên nhiên sông núi giúp du khách cảm nhận rõ sự tĩnh tại, khác biệt so với nhiều điểm lễ hội đông đúc ở khu vực đồng bằng. Đây cũng là lý do đền Cửa Đặt dịp Tết được nhiều người lựa chọn cho hành trình du xuân mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc.
3.2. Khám phá kiến trúc, cảnh quan và biểu tượng di tích
Bên cạnh yếu tố tâm linh, đền Cửa Đặt dịp Tết còn gây ấn tượng bởi kiến trúc cổ kính, mang đậm nét truyền thống của các đền thờ vùng trung du – miền núi Thanh Hóa. Các hạng mục chính như nghi môn, tiền đường và hậu cung được bố trí hài hòa, hướng nhìn ra không gian sông nước, tạo cảm giác vừa linh thiêng vừa gần gũi với thiên nhiên.
Từ khuôn viên đền Cửa Đặt, phóng tầm mắt ra sông Chu hiền hòa và hồ Cửa Đạt rộng lớn giữa núi rừng thượng nguồn. (Nguồn: Sưu tầm)
Từ khuôn viên đền, du khách có thể phóng tầm mắt ra dòng sông Chu hiền hòa và khu vực hồ Cửa Đạt rộng lớn ở phía thượng nguồn. Vào những ngày đầu xuân, cảnh sắc nơi đây càng trở nên trong lành, thích hợp cho những ai muốn kết hợp đi lễ và vãn cảnh. Ngoài ra, khu vực xung quanh đền còn gắn liền với nhiều dấu ấn lịch sử, góp phần làm tăng giá trị văn hóa cho chuyến tham quan dịp Tết 2026.
3.3. Hoạt động du lịch kết hợp tại Cửa Đạt
Sau khi dâng hương tại đền Cửa Đặt dịp Tết, nhiều du khách lựa chọn kết hợp tham quan hồ Cửa Đạt – công trình thủy lợi lớn của Thanh Hóa, nổi bật với không gian mặt nước rộng và cảnh núi non bao quanh. Đây là điểm dừng chân phù hợp để thư giãn, chụp ảnh và tận hưởng không khí du xuân nhẹ nhàng.
Ngoài hồ Cửa Đạt, du khách cũng có thể kết nối lịch trình tham quan các đền, chùa khác trong khu vực huyện Thường Xuân cũ và các vùng lân cận, tạo thành hành trình du lịch tâm linh – sinh thái trọn vẹn trong dịp đầu năm. Với cảnh quan thiên nhiên đặc trưng và giá trị văn hóa lâu đời, khu vực Cửa Đặt đang ngày càng được nhiều người lựa chọn cho những chuyến đi lễ kết hợp check-in đầu xuân 2026.
4. Ẩm thực và dịch vụ tiện ích quanh đền Cửa Đặt dịp Tết
4.1. Món ăn đặc sản nên thử tại Xuân – Cửa Đặt
Sau khi dâng hương tại đền Cửa Đặt dịp Tết, du khách có thể ghé các quán ăn địa phương quanh khu vực trung tâm xã Vạn Xuân để thưởng thức những món đặc trưng của miền Tây Thanh Hóa. Phổ biến nhất là cơm lam nướng ống tre ăn kèm thịt nướng hoặc gà đồi, món ăn quen thuộc của đồng bào Thái sinh sống lâu đời tại đây. Giá một suất cơm lam và đồ nướng thường dao động từ 50.000 đến 120.000 đồng, phù hợp cho cả nhóm nhỏ lẫn gia đình.
Cơm lam ống tre ăn cùng gà đồi nướng – đặc sản Vạn Xuân đậm vị núi rừng, được nhiều du khách lựa chọn khi về đền Cửa Đặt. (Nguồn: Sưu tầm)
Ngoài ra, các món cá sông Chu như cá nướng, cá om măng rừng hoặc cá kho cũng được nhiều du khách lựa chọn trong dịp Tết. Nguyên liệu cá được đánh bắt từ sông hoặc vùng hồ Cửa Đạt, chế biến theo cách truyền thống nên hương vị đậm đà, dễ ăn. Một số quán ăn mở cửa xuyên Tết, đặc biệt từ mùng 2 trở đi, tuy nhiên du khách nên hỏi trước giờ phục vụ vì thời gian mở bán có thể rút ngắn so với ngày thường.
4.2. Dịch vụ tiện ích dịp Tết: chỗ gửi xe, lưu trú, mua sắm đồ lễ
Vào dịp cao điểm, đền Cửa Đặt dịp Tết có khu vực gửi xe tập trung cho cả ô tô và xe máy, mức phí được niêm yết rõ ràng, phổ biến từ 10.000 đến 30.000 đồng mỗi lượt. Du khách nên gửi xe sớm và đi bộ vào đền để tránh ùn tắc, nhất là trong khung giờ buổi sáng.
Về lưu trú, khu vực Vạn Xuân hiện có một số nhà nghỉ, khách sạn nhỏ và homestay phục vụ khách đi lễ đầu năm. Các cơ sở lưu trú tập trung chủ yếu tại trung tâm huyện hoặc khu vực gần hồ Cửa Đạt, phù hợp với nhóm gia đình hoặc bạn bè đi 1–2 ngày. Giá phòng dịp Tết thường dao động từ 300.000 đến 700.000 đồng mỗi đêm tùy loại phòng và thời điểm đặt.
Đồ lễ, hương hoa, giấy tiền vàng bạc được bày bán khá đầy đủ tại các hàng quán gần đền Cửa Đặt dịp Tết. Du khách nên mua lễ đơn giản, vừa đủ dâng hương để giữ sự trang nghiêm và thuận tiện khi di chuyển. Một số người cũng lựa chọn mua các vật phẩm phong thủy nhỏ hoặc đồ lưu niệm mang ý nghĩa may mắn đầu năm, tuy nhiên nên hỏi rõ giá trước khi mua để tránh phát sinh chi phí không cần thiết.
5. Lễ hội và hoạt động văn hóa đặc sắc tại đền Cửa Đặt dịp Tết
5.1. Lễ hội truyền thống Cửa Đặt: Thời gian, nghi thức nổi bật
Lễ hội đền Cửa Đặt thường được tổ chức vào dịp đầu xuân, phổ biến từ sau Tết Nguyên đán đến khoảng rằm tháng Giêng, thời điểm lượng khách hành hương tăng cao. Trong những ngày diễn ra lễ hội, đền Cửa Đặt dịp Tết tổ chức các nghi lễ truyền thống như lễ khai hội, lễ dâng hương tưởng niệm Bà Chúa Thượng Ngàn và Cầm Bá Thước, cầu cho mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no và bình an.
Lễ hội tưởng niệm Bà Chúa Thượng Ngàn tại đền Cửa Đặt, rộn ràng sắc xuân thu hút đông đảo du khách đầu năm. (Nguồn: Sưu tầm)
Phần lễ được thực hiện theo nghi thức trang nghiêm, có sự tham gia của đại diện chính quyền địa phương, ban quản lý di tích và đông đảo người dân. Phần hội diễn ra đan xen với các hoạt động văn nghệ và trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa miền núi Thanh Hóa, tạo nên không khí rộn ràng, thu hút du khách trong những ngày đầu năm mới.
Ý nghĩa lớn nhất của lễ hội tại đền Cửa Đặt dịp Tết nằm ở việc gìn giữ tín ngưỡng thờ Mẫu và tri ân các bậc tiền nhân, trở thành dịp để cộng đồng địa phương gắn kết, giới thiệu nét đẹp văn hóa truyền thống đến du khách thập phương.
5.2. Hoạt động văn hóa – nghệ thuật đi kèm
Song song với các nghi lễ chính, đền Cửa Đặt dịp Tết còn diễn ra nhiều hoạt động văn hóa – nghệ thuật phục vụ người dân và du khách. Các chương trình biểu diễn văn nghệ quần chúng, hát múa truyền thống của đồng bào dân tộc Thái tại Vạn Xuân thường được tổ chức trong khuôn khổ lễ hội, góp phần tái hiện đời sống sinh hoạt văn hóa đặc trưng của vùng miền núi phía Tây Thanh Hóa.
Không khí lễ hội đền Cửa Đặt rộn ràng đầu xuân, điểm check-in thu hút du khách dịp Tết. (Nguồn: Sưu tầm)
Ngoài ra, một số năm còn có hoạt động trưng bày hình ảnh, tư liệu về lịch sử khu di tích, về cuộc đời và sự nghiệp của Cầm Bá Thước, giúp du khách hiểu rõ hơn giá trị lịch sử – văn hóa của đền Cửa Đặt dịp Tết. Những hoạt động này không chỉ làm phong phú trải nghiệm du xuân mà còn góp phần nâng cao ý thức gìn giữ và phát huy giá trị di tích trong cộng đồng.
6. Kinh nghiệm, tips hữu ích khi đi đền Cửa Đặt dịp Tết 2026
6.1. Chuẩn bị trang phục và vật dụng khi đi lễ đầu năm
Khi đến đền Cửa Đặt dịp Tết, du khách nên ưu tiên trang phục lịch sự, kín đáo, màu sắc nhã nhặn để phù hợp với không gian tâm linh. Quần áo gọn gàng, giày thể thao hoặc giày bệt là lựa chọn hợp lý vì khuôn viên đền khá rộng và có nhiều bậc di chuyển. Vào những ngày đầu xuân, thời tiết tại Vạn Xuân thường se lạnh vào sáng sớm và chiều tối, nên mang theo áo khoác mỏng để giữ ấm.
Trang phục trang nhã khi chụp ảnh tại đền Cửa Đặt, tôn lên nét đẹp du xuân an yên và không gian tâm linh đầu năm. (Nguồn: Sưu tầm)
Ngoài ra, du khách chỉ cần chuẩn bị lễ đơn giản gồm hương, hoa, bánh kẹo hoặc lễ mặn tùy theo tín ngưỡng cá nhân. Việc mang theo nước uống cá nhân và một túi nhỏ đựng đồ dùng cần thiết sẽ giúp hành trình đi lễ tại đền Cửa Đặt dịp Tết thuận tiện hơn, nhất là trong khung giờ cao điểm.
6.2. Lưu ý về phong tục, văn hóa lễ hội tại Cửa Đặt
Khi dâng lễ tại đền Cửa Đặt dịp Tết, du khách nên tuân thủ các quy định chung của khu di tích, giữ thái độ nghiêm túc, nói chuyện nhỏ nhẹ và không chen lấn, xô đẩy. Việc dâng hương nên thực hiện theo hướng dẫn của ban quản lý hoặc người trông coi đền, tránh đặt lễ tràn lan gây mất mỹ quan.
Bên cạnh đó, ý thức giữ gìn vệ sinh chung là điều rất quan trọng trong những ngày lễ hội đông người. Du khách cần bỏ rác đúng nơi quy định, không viết vẽ hay tác động lên các hạng mục kiến trúc, góp phần bảo tồn không gian di tích và giá trị văn hóa lâu dài của đền Cửa Đặt dịp Tết.
6.3. Mẹo chụp ảnh, check-in đẹp và tránh đông người
Với lợi thế cảnh quan sông núi hài hòa, đền Cửa Đặt dịp Tết là địa điểm được nhiều du khách lựa chọn để lưu lại những khoảnh khắc đầu xuân. Thời điểm lý tưởng để chụp ảnh thường là sáng sớm trước 8 giờ hoặc đầu giờ chiều, khi lượng người chưa quá đông và ánh sáng tự nhiên đẹp hơn.
Góc check-in đền Cửa Đặt ngập tràn ánh sáng tự nhiên, bậc đá rợp sắc xuân giữa không gian tâm linh thanh tĩnh. (Nguồn: Sưu tầm)
Các góc được nhiều người yêu thích thường là khu vực cổng đền, sân đền hướng ra sông Chu và những đoạn đường dẫn vào đền với khung cảnh núi non bao quanh. Để tránh đông người trong khung hình, du khách có thể đi lệch ngày cao điểm hoặc chủ động chụp nhanh, gọn, không dừng lại quá lâu tại các vị trí trung tâm.
Bên cạnh hành trình tâm linh, du khách có thể kết hợp ghé thăm quảng trường biển Sầm Sơn – điểm check-in hiện đại và sôi động bậc nhất Thanh Hóa hiện nay.
Quảng trường biển Sầm Sơn rực sáng về đêm, điểm check-in nhạc nước sôi động thu hút khách du lịch mỗi tối. (Nguồn: Sưu tầm)
Vào mỗi buổi tối, khu vực quảng trường trở nên vô cùng nhộn nhịp với không gian đi bộ rộng rãi, hệ thống nhạc nước kết hợp ánh sáng thu hút đông đảo người dân và du khách dừng chân thưởng thức. Đây là địa điểm lý tưởng để tản bộ, chụp ảnh, tận hưởng không khí biển về đêm và cảm nhận nhịp sống trẻ trung, sôi động của thành phố biển Sầm Sơn, đặc biệt phù hợp cho các gia đình và nhóm bạn sau một ngày tham quan, du xuân.
Với không gian tâm linh linh thiêng, cảnh sắc sông núi hài hòa cùng những giá trị lịch sử – văn hóa lâu đời, đền Cửa Đặt dịp Tết là điểm đến phù hợp cho những ai muốn tìm về sự an yên và khởi đầu năm mới trong không khí trang nghiêm nhưng gần gũi với thiên nhiên. Từ hành trình di chuyển, trải nghiệm lễ hội, ẩm thực địa phương cho đến các lưu ý thực tế khi đi lễ, mỗi yếu tố đều góp phần tạo nên một chuyến du xuân trọn vẹn.
Nếu bạn đang tìm kiếm một điểm đến vừa mang ý nghĩa tâm linh, vừa có thể kết hợp tham quan, vãn cảnh và nghỉ ngơi dịp đầu năm, đền Cửa Đặt dịp Tết 2026 là gợi ý đáng cân nhắc trong hành trình du xuân tại Thanh Hóa. Chuẩn bị kỹ lưỡng và sắp xếp lịch trình hợp lý sẽ giúp chuyến đi thêm ý nghĩa, khởi đầu một năm mới bình an và nhiều may mắn.
